sluit
Meer weten over Wooncollectief Madelief? Klik hier

De toekomst is collectief

Wat zijn de voordelen?

Ontwikkelaars, woningcorporaties en overheden zien dat de toekomst in Den Haag collectief is.  

Op vrijdag 30 januari vond de bijeenkomst De toekomst is collectief plaats. Met een opkomst van ongeveer 70 deelnemers overtrof de bijeenkomst de verwachtingen en kunnen we terugkijken op een inspirerende en waardevolle ontmoeting. 

De grote belangstelling onderstreept het brede draagvlak: marktpartijen, woningcorporaties, Rijksoverheid en Provincie zijn bereid de ambities van de gemeente Den Haag rond collectief wonen gezamenlijk te ondersteunen en verder te brengen. 

We kijken met vertrouwen vooruit naar een succesvolle samenwerking. Laten we deze verbindingen versterken en samen blijven bouwen aan collectief wonen in Den Haag. 

Wat werd er opgehaald tijdens de kenniscarrousel waarin de deelnemers kort werden bijgespijkerd over relevante ontwikkelingen? 

Wooncollectief Madelief 

Er is een grote vraag naar geclusterd wonen in koopwoningen, maar niet alle groepen zijn geïnteresseerd in een CPO-traject.  Ze hebben wel ideeën hoe hun ideale woonvorm eruit zou moeten zien, maar het ontwikkelen laten ze graag over aan professionals. Collectief wonen kan ook ontstaan in medeopdrachtgeverschap. Ontwikkelaar WDevelop reserveert koopwoningen in het project Park Bloom in Leidschenveen voor Wooncollectief Madelief. Ontwikkelaar Ebami Tom vertelde over de samenwerking met Centrum Groepswonen om een woongemeenschap in te passen in een lopende ontwikkeling. Gezamenlijk is een stappenplan opgesteld waarin groepsvorming, collectieve besluitvorming over gemeenschappelijke ruimtes en het managen van risico voor zowel de ontwikkelaar als deelnemende leden van de groep is geregeld. 

Centrum Groepswonen helpt de bewonersgroep zich te organiseren in een vereniging en zorgt ervoor dat de groep met één stem spreekt met de ontwikkelaar en adviseert bij het tot stand komen van een wederzijds commitment. Centrum Groepswonen faciliteert groepsvorming zodat er een steeds hechtere en groeiende bewonersgroep ontstaat die zich niet alleen verheugt op een nieuwe woning, maar ook op het wonen in een gemeenschap van vrienden en goede buren. 

Wooncoöperaties 

Twee sprekers spitsten zich tijdens de kenniscarrousel toe op wooncoöperaties. Heel toepasselijk, omdat de Raad in Den Haag zich heeft uitgesproken voor het vinden van een locatie voor wooncoöperatie Het Krakeel. “Een wooncoöperatie is een organisatie van personen die zich zonder winstoogmerk verenigen om gemeenschappelijke woonbehoeften en -ambities te behartigen door woningen te ontwikkelen waarvan ze samen eigenaar zijn. De leden bewoners huren voor een huurprijs die op kostprijsbasis wordt berekend met gematigde huurverhoging.” 

Aart Cooiman heeft laten zien dat de Rabobank samen met Cooplink, het ministerie van BZK en SVN aan een helder financieringsmodel voor wooncoöperaties heeft gewerkt. Waar tot nu toe de financiering van wooncoöperaties in Nederland de grootste uitdaging vormde, komt eind 2026 een Landelijk revolverend fonds beschikbaar voor wooncoöperaties waardoor in combinatie met het Rabo Impactfonds sneller financiering geregeld kan worden. Landelijk wordt gewerkt aan een algemene wettelijke definitie, een stappenplan en een keurmerk voor wooncoöperaties om toegang tot dit fonds soepel te laten verlopen. 

Arie Lengkeek van Era Contour liet zien dat wooncoöperaties al meer dan honderd jaar bestaan. Met name in Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk zijn ze een belangrijke aanvulling voor de betaalbare woningvoorraad. Financiering van wooncoöperaties is daar al lang geen probleem meer. Verder kregen we een sneakpreview van de winnende tenderinzending van Era Contour voor Hoogveen Den Haag Zuidwest waarin twee collectieve woonvormen een plaats krijgen. 

Handreiking RVO 

Het RVO is actief bezig met het stimuleren en ondersteunen van collectieve woonvormen. Steeds meer mensen zijn op zoek naar een andere manier van wonen. Wat zulke burgerinitiatieven verbindt? Ze willen iets wat (nog) niet door projectontwikkelaars, beleggers of woningcorporaties wordt gerealiseerd in de stad waar ze willen (blijven) wonen. Deze actieve burgers kloppen vaak als groep aan bij de gemeente. Maar hoe ga je daar als gemeente het beste mee om? Waar moet je op letten en hoe voorkom je dat het burgercollectief of jij als beleidsmedewerker vastloopt binnen de gemeente door alle regels, wensen en eisen? Birgitta Rottmann presenteerde de recente publicatie Handreiking Collectief bouwen & wonen voor gemeenten, waarin in 4 hoofdstukken alle aspecten worden belicht en een handig overzicht van relevante publicaties. Het RVO zal hierover voor beleidsmedewerkers van de gemeente Den Haag een in-company training verzorgen. Idealiter zullen twee beleidsmedewerkers per gebied deelnemen. 

Initiatiefgroepen 

Deelnemers konden kennismaken met vijf uiteenlopende Haagse initiatiefgroepen voor collectieve woonvormen. 

  • Het Krakeel: Een bruisende groep initiatiefnemers die een wooncoöperatie zal ontwikkelen met middenhuur en sociale huur. 
  • Wooncollectief Madelief: waarvoor betaalbare koopwoningen en gemeenschappelijke ruimte is gereserveerd in een van de torens van Park Bloom in Leidschenveen. 
  • Woongroep Nomea: Initiatiefnemers die collectief willen wonen in vrije sector huurwoningen. 
  • Villa Sprankel: Initiatiefnemers zoeken voor hun kinderen –jongvolwassenen met een ernstige verstandelijke en meervoudige beperking- een locatie voor een collectieve woonvorm met 16 tot 24 zorgwoningen. 
  • Knarrenhof: een landelijke stichting met een maatschappelijk doel, namelijk de leeftijdsbestendige bouw van woongroepen voor zelfredzame senioren. Inmiddels zijn door het hele land 9 Knarrenhoven van de Stichting gerealiseerd en 21 Knarrenhoven zijn in ontwikkeling. Hierbij is vaak sprake van een mix van sociale huur, middenhuur en betaalbare koop. Met ca. 600 belangstellenden op de lijst voor een Knarrenhof in Den Haag wil deze landelijk opererende beweging ook hier een wooncollectief realiseren.  

In de werkgroepen bleek grote bereidheid om concreet aan de slag te gaan met elkaar. Er is brede steun bij ontwikkelaars en woningcorporaties om meer te doen. De vraag is welke ondersteuning en welke stappen nodig zijn om te voldoen aan de groeiende behoefte aan collectieve woonvormen en ontmoetingsruimte? 

Maike Akkers, programmadirecteur CID van de gemeente Den Haag, sloot af met een oproep om te inspireren, te verbinden en in bestaande en geplande projecten te onderzoeken of collectieve woonvormen mogelijk zijn. De Gemeente Den Haag heeft met het Stimuleringsplan Innovatieve Woonvormen een grote stap gezet en het feit dat de oproep nu zo breed gedragen wordt biedt perspectief op een Collectieve Toekomst! 

Hier zijn de Powerpoint presentaties die tijdens deze bijeenkomst zijn gegeven te bekijken.

Powerpoint 'Samen bouwen, samen leven' van de Rabobank

Powerpoint 'Collectief bouwen en wonen' van de Rijksdienst voor ondernemend Nederland

Lees hier het verslag van de Toekomst is Collectief.